Wiele osób planujących pierwszą podróż na Karaiby zadaje sobie pytanie: na jakiej wyspie leży Dominikana? To jedno z tych pytań, które pojawiają się naprawdę często. Część osób jest przekonana, że Dominikana to osobna wyspa, inni z kolei myślą, że Dominikana i Haiti należą do dwóch różnych archipelagów. Rzeczywistość wygląda jednak trochę inaczej i jest znacznie ciekawsza.
To właśnie z tego powodu od lat trwa również pewna językowa dyskusja. Czy poprawnie mówi się „na Dominikanie”, skoro kraj znajduje się na wyspie, czy jednak „w Dominikanie”, ponieważ jest to nazwa państwa? Obie formy bardzo często pojawiają się w języku potocznym. Wielu podróżników intuicyjnie mówi „na Dominikanie”, podobnie jak „na Kubie” czy „na Majorce”. Językoznawcy częściej wskazują jednak formę „w Dominikanie”, ponieważ odnosimy się do państwa, a nie do samej wyspy.
Skąd bierze się to zamieszanie? Żeby odpowiedzieć na to pytanie, warto cofnąć się o kilkaset lat i poznać historię wyspy, na której położona jest Dominikana.
Hispaniola, czyli druga największa wyspa Karaibów
Dominikana leży na wyspie Hispaniola, która w języku hiszpańskim nazywana jest również La Española. Jest to druga co do wielkości wyspa całych Karaibów – większa jest jedynie Kuba.
To właśnie tutaj znajdują się dwa niepodległe państwa:
- Dominikana, zajmująca około dwóch trzecich powierzchni wyspy,
- Haiti, które położone jest w jej zachodniej części.
Dla wielu osób jest to spore zaskoczenie. W końcu oba kraje mają zupełnie inną historię, kulturę, język i tradycje, mimo że dzieli je jedynie granica lądowa.
Zanim pojawił się Kolumb…
Na długo przed przybyciem Krzysztofa Kolumba wyspa była zamieszkiwana przez rdzenną ludność Taíno. To właśnie oni nadali jej pierwsze nazwy, które do dziś są ważnym elementem dominikańskiej tożsamości.
Jedną z nich było Quisqueya, co najczęściej tłumaczy się jako „Matka wszystkich ziem” lub „Wielka Ziemia”. Do dziś nazwa ta jest niezwykle popularna w Dominikanie. Można ją zobaczyć w nazwach firm, restauracji, szkół czy instytucji, a sami Dominikańczycy często określają swój kraj właśnie mianem Quisqueya.
Drugą historyczną nazwą było Bohío, oznaczające według wielu źródeł „dom” lub „miejsce zamieszkania”. Była ona używana przez część plemion Taíno jeszcze przed przybyciem Europejczyków.
Pojawia się również nazwa Haiti, która w języku rdzennych mieszkańców oznaczała „krainę wysokich gór”. Nie jest to przypadek – Hispaniola jest najbardziej górzystą wyspą Karaibów. To właśnie tutaj znajduje się Pico Duarte, najwyższy szczyt całego regionu, mający ponad 3000 metrów wysokości.
Po uzyskaniu niepodległości zachodnia część wyspy zachowała nazwę Haiti, natomiast wschodnia stała się Republiką Dominikańską.
Skąd wzięła się nazwa La Española?
Kiedy w 1492 roku Krzysztof Kolumb dotarł na wyspę podczas swojej pierwszej wyprawy do Nowego Świata, zachwycił się jej krajobrazem. Gęste lasy, żyzne doliny i góry przypominały mu Hiszpanię, dlatego nadał jej nazwę La Española, czyli „Hiszpańska”.
Z czasem nazwa ta została zlatynizowana do formy Hispaniola, która funkcjonuje do dziś w większości języków świata.
To właśnie od tego momentu rozpoczęła się europejska historia wyspy, która przez kolejne stulecia znajdowała się pod wpływami Hiszpanii i Francji, aż ostatecznie powstały dwa niezależne państwa.
Czy Dominikana i Haiti to podobne kraje?
Choć oba państwa leżą na tej samej wyspie, różnią się niemal pod każdym względem.
W Dominikanie językiem urzędowym jest hiszpański, natomiast na Haiti mówi się po francusku oraz w języku kreolskim. Różni je również historia kolonialna, kultura, kuchnia, religia, poziom rozwoju gospodarczego oraz sposób życia mieszkańców.
Podróżując po Dominikanie, bardzo łatwo zapomnieć, że zaledwie kilkaset kilometrów dalej znajduje się zupełnie inny świat. To właśnie ta różnorodność sprawia, że Hispaniola jest jedną z najbardziej fascynujących wysp Karaibów.
Dlaczego Dominikańczycy tak często mówią „Quisqueya”?
Jeżeli podczas pobytu w Dominikanie usłyszycie słowo Quisqueya, nie zdziwcie się. Dla wielu mieszkańców jest ono symbolem dumy narodowej i nawiązaniem do czasów sprzed kolonizacji.
Nazwa pojawia się dosłownie wszędzie – od nazw restauracji i hoteli, przez lokalne marki, aż po teksty piosenek. To piękne przypomnienie, że historia wyspy rozpoczęła się na długo przed pojawieniem się Europejczyków.
